De afgelopen jaren vraag ik aan alle mensen met een reumatische aandoening, waarmee ik in contact kom, wat ze het lastigste vinden. Natuurlijk worden pijn, ontstekingen en stijfheid veel genoemd. Maar tegelijk met pijn wordt door negen van de tien mensen vermoeidheid genoemd.

En dat herinner ik me nog van de tijd dat ik zelf nog veel last had van reumato├»de artritis. De dagen voelden meestal ‘s morgens al zwaar. Vaak had ik net genoeg energie om mijn werk te doen, meestal als ik thuis kwam ‘stortte ik in’ en belandde ik op de bank. Daar kwam ik nog vanaf om te eten en om naar bed te gaan. En als ik dan in bed lag, dan duurde het vaak nog uren voordat ik lekker in slaap viel.

Verschillende soorten vermoeidheid

Er bestaan verschillende vormen van vermoeidheid. Dat had ik nooit zo in de gaten, maar de afgelopen jaren ben ik er voor mezelf steeds beter in geworden om ze te onderscheiden. En dat is belangrijk. Want voor de ene vermoeidheid is het nodig om in actie te komen, voor de andere is het belangrijk om kwalitatief te ontspannen en extra te slapen.

Voldaan moe aan het eind van de dag

De lekkerste vorm van vermoeidheid vind ik zelf het gevoel van voldoening aan het eind van een dag. Dat gevoel van voldane vermoeidheid heb ik als ik op een dag de dingen heb gedaan die ik van tevoren had bedacht en die bovendien in lijn zijn met mijn passies. Bij voldane vermoeidheid volstaat het om gewoon lekker te gaan slapen. Over het algemeen val je lekker in slaap, bijna zodra je hoofd je kussen raakt.

Onrustig moe, door de dag heen

Dan heb je ook nog een soort van onrustige vermoeidheid. Je voelt je moe, maar ondertussen voel je lichamelijke en geestelijke onrust. Je wil nog heel veel doen, maar hebt nergens zin in. Of vindt het spannend. Vaak ontstaat deze onrust als ik vooral veel voor en met anderen bezig ben. Mijn eigen doelen even helemaal buiten beeld waren. Als je die onrust voelt, dan kan je het beste snel van de bank komen en eerst een aantal zaken afronden die op je to-do-list staan. Daardoor zal je snel een voldaan gevoel krijgen en alsnog lekker kunnen slapen.

Uitputting bij reuma

De vervelendste vermoeidheid is het gevoel van volledige uitputting. Lichamelijk en mentaal ben je helemaal kapot. Er komt niets uit je handen. Hoe graag je ook wilt. Alles is teveel. Je wil misschien een heleboel, maar je kan alleen maar slapen. Deze vorm van vermoeidheid, vind ik zelf de vervelendste. Eigenlijk is er maar een oplossing. Eraan overgeven. Een heel enkele keer word ik nog overvallen door dit soort momenten. Meditatie (of ontspanningsoefeningen) en veel slaap, zorgen er dan voor dat ik snel weer terug in mijn energie ben. Maar dat is natuurlijk niet echt geaccepteerd in de huidige maatschappij.

De uitputting speelt bij heel veel mensen met reuma een grote rol. En natuurlijk weet je dat slapen belangrijk is als je kampt met een chronische reumatische aandoening. Helaas is de praktijk dat het nog niet meevalt om ‘s nachts een goede nacht slaap te pakken.

Slaapproblemen bij reuma

Heel bizar vond ik dat. Ik was de hele dag doodmoe en dan lag ik eindelijk in mijn bed en kon ik niet slapen. Hierin blijk ik niet de enige te zijn. Veel meer mensen met reuma, kampen ook met (in)slaapproblemen. En dat terwijl je de slaap zo hard nodig hebt, mega-frustrerend.

Ergens zijn deze slaapproblemen wel logisch. Immers, de pijn van ontstekingen neemt vaak toe als je rustig en warm in bed gaat liggen. Maar er is nog een logische verklaring.

Te moe om te slapen

Het klinkt misschien vreemd, maar het menselijk lichaam heeft een bepaalde hoeveelheid energie nodig om te kunnen slapen. Om de hormonen aan te kunnen maken die nodig zijn om in een lekkere diepe slaap te vallen, moet er rust zijn in het lichaam. Bij reumatische aandoeningen is er meestal sprake van chronische stress, die ervoor zorgt dat de rust om lekker in slaap te vallen ontbreekt.

Immuunsysteem slurpt energie bij reuma

Als je reuma hebt, dan is je immuunsysteem overactief. Het is zo ‘opgefokt’ dat het de cellen in je eigen lichaam aanvalt. Dat merk je door ontstekingen, zwelling, pijn. Het immuunsysteem vraagt heel veel energie. Energie die niet beschikbaar is voor andere belangrijke processen in het lichaam. En dus ook niet voor alle taken die je door de dag heen wilt doen.

Medicatie, een extra belasting

Natuurlijk is het al heel erg vervelend (understatement, maar ik heb even geen beter woord) dat je door de reuma hele dagen doodmoe door de dag heen gaat. Maar gelukkig is er tegenwoordig medicatie die de symptomen van reuma doet verminderen. Helaas werken deze medicijnen over het algemeen niet tegen vermoeidheid. Sterker nog, medicijnen vormen een belasting voor de lever, die hiervoor ook weer extra energie nodig heeft. En ook dat is energie, die je niet meer ergens anders voor kan gebruiken.

Vermoeidheid bij reuma verminderen

Als je jezelf moe voelt, is het goed om eerst objectief die vermoeidheid waar te nemen.

Voldane vermoeidheid verminderen?

Ben je voldaan moe? Dan is er niets aan de hand, ga gewoon lekker slapen ­čÖé

Helaas is het meestal niet de voldane vermoeidheid waar je last van hebt.

Onrustige vermoeidheid

Als je je onrustig moe voelt, dan is het tijd om wat zaken af te ronden. Ga eens na wat je deze dagen hebt gedaan en hoe je je daarbij voelt. En bedenk ook eens wat je allemaal had willen doen. Wat zou je gedaan hebben, als je het helemaal zelf voor het zeggen had?

En besef dan dat je het eigenlijk ook zelf voor het zeggen hebt. Je hoeft niet alles te doen wat mensen van je vragen. Je hoeft niet alles te doen waarvan je denkt dat het moet gebeuren (maar wat niemand anders doet). Ga de dingen doen waar jij energie van krijgt. Waar je voldoening uit haalt. Ook als dat ‘onbelangrijke’ dingen zijn zoals een boswandeling maken, sporten, mediteren, met een vriendin wat drinken, of wat dan ook.

Uitputting

Uitputting is de lastigste. En vaak is die ook nog gecombineerd met de onrust. Immers, je hebt net genoeg energie om de dingen te doen die moeten, er blijft eigenlijk niets over voor jezelf. Als je hier last van hebt, dan is het hoog tijd om een stap terug te doen. Om je lichaam te ondersteunen in de zware processen die aan de gang zijn, is het goed om regelmatig ontspanningsoefeningen te doen en extra te slapen.

Ontspanning en slaap

In mijn herstelperiode sliep ik gemiddeld zo’n 2 uur per dag tussen de middag en daarnaast ook nog zo’n 10 tot 12 uur per nacht. Dat had natuurlijk enorme impact. Ik kon in die periode niet werken. En dat kostte me heel veel moeite om toe te geven! Ergens kon ik nog wel werken dacht ik, maar dan bleef er geen enkele energie over om nog te leven. Toen tot me doordrong dat ik niet leefde om te werken, maar werkte om te leven, kon ik me pas ziek melden. Daardoor ontstond de tijd en gelegenheid om aan mijn gezondheid te gaan werken.

Kom in beweging

Naast rust en ontspanning is het ook nodig om beweging in te bouwen in je dag. Het liefst in de natuur. Rustig wandelen, bewegen in water (of zwemmen). Door die beweging komen er weer processen op gang in je lichaam, waardoor je ook weer meer energie gaat ervaren.

Volg je passies

Beweging is een mooie eerste stap. Daarnaast is het fijn om iets te hebben waar je met plezier aan werkt. Iets waar je blij van wordt als je ermee bezig bent. Iets waar je gepassioneerd over bent en waar je in kleine stapjes met niet teveel inspanning aan kan werken.

Neem je voedingspatroon onder de loep

Voeding en energie zijn heel nauw met elkaar verbonden. Bij een reumatische aandoening wil je eigenlijk voeding die ontstekingen in je lichaam vermindert en die je door de dag heen voorziet van veel energie. Het kan dan verleidelijk zijn om naar energiedrankjes en suiker-rijke voeding te pakken. Helaas werkt dit juist averechts. Je lichaam is het meest gebaat bij natuurlijke voeding. Denk aan fruit, groenten, noten en zaden en wellicht af en toe een stukje vlees of vis. En pas ook op met alle plantaardige oli├źn zoals zonnebloemolie, raapzaadolie, frituurolie en arachide-olie. Deze zijn een voedingsbodem voor ontstekingen (en vermoeidheid!)

Meer tips, suggesties of vragen?

Heb je na het lezen van deze blog nog vragen, tips of suggesties? Laat het me weten in de reacties! Ik vind het tof om van je te horen.

About the author 

Sander | Reuma Reset Methode

In 2007 na lang zoeken naar een oorzaak van vele klachten, gediagnostiseerd met Reumatoïde Artritis. In 2014 ondanks alle medicatie de verwachting om binnen een jaar in een rolstoel te belanden. Nu, 2020, al 5 jaar vrij van klachten en medicatie. Recreatief crossfit-atleet (wel fanatiek!), hardloper, vader van drie en inspirator van mensen met een reumatische aandoening. Reuma is heel vaak omkeerbaar. Om dat bereikbaar te maken, bedacht ik de Reuma Reset Methode.
Wil je me ontmoeten? Grote kans dat je me aantreft op het strand bij Dishoek.

{"email":"Email address invalid","url":"Website address invalid","required":"Required field missing"}
>